گفتاری درباره چالش‌های پيش‌روی سلامت روان و اعتياد در ايران

بوالهری, جعفر and شریعت, سید وحید (2011) گفتاری درباره چالش‌های پيش‌روی سلامت روان و اعتياد در ايران. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران, 17 (2). pp. 83-84. ISSN 1735-4315

[img]
Preview
Text
ijpcp-v17n2p83-fa.pdf

Download (90kB) | Preview
Official URL: http://ijpcp.iums.ac.ir/browse.php?a_id=1349&sid=1...

Abstract

فکر نشر ويژه‌نامه حاضر زمانی ايجاد شد که در کنار غفلت، سستی‌ها، تهديدها و مانع­های پيش­روی بهداشت روان و پيش­گيری از سوء­مصرف مواد در کشور، تهديد مرگ بار ديگری بدن علاقه­مندان و دلسوزان برنامه بهداشت روان و پيش­گيری از اعتياد را به لرزه درآورد. اين تهديد انحلال تشکيلات ضعيف سلامت روان و اعتياد در وزارت بهداشت بود، که به­صورتی پنهان، آرام و بدون انجام فرايند کارشناسی از اواخر سال 1388 آغاز شد و تاکنون با طفره­رفتن مسئولان از پاسخ­گويی به چراها و چگونه‌ها همراه بوده است. با اين­که آب‌های ويران­گر و نگرانی‌ها از آسياب‌ و آسياب‌بان دور شده است و مديران و کارگزاران مديريت سلامت روان و اعتياد با کوششی خستگي­ناپذير ادامه راه می‌دهند، سايه تهديد و غفلت همچنان بر سر سلامت روان جامعه سنگينی می‌کند. اين شماره در نظر دارد با ياري­جويی از دانش و تجربه صاحب‌نظران به چاره­جويی اين مهم بپردازد. پس از جلب رضايت مديران سلامت روان و اعتياد در وزارت بهداشت برای فراخوان ارسال مقاله، گزارش و نقطه‌نظر درباره چالش­های پيش­روی بهداشت روان و پيش‌گيری از اعتياد، نشستی تخصصی با حضور صاحب­نظران و تصميم­گيران حوزه سلامت روان و اعتياد در انستيتو روان‌پزشکی تهران تشکيل شد، تا با گردآوری مباحث و ديدگاه­های مطرح­شده بتوان دورنمايی از چالش­های پيش‌روی بهداشت روان و اعتياد را ترسيم کرد تا بدين­وسيله سياست­گزاران، پژوهشگران و متخصصان بتوانند دقيق­تر و علمي­تر به موضوع بپردازند. يافته‌های اين جلسه در يک مقاله با عنوان «چالش‌های بهداشت روان و اعتياد: گزارش نشست تخصصي» آورده شده است (منصوری، شريعت، ميرزايی، دارالشفا و بوالهری، 2011). تعدادی از مقاله­ها نيز دربرگيرنده نظر تخصصی و ارزشمند مرتبط با موضوع و بيان­کننده ديدگاه­های نو يا بخش­های مغفول­مانده بهداشت روان و اعتياد است. اين مجموعه مقاله بيان­گر ديدگاه­ها و تجربه طولانی متخصصانی است که گاه تنها اشاره­ای از آن­ها می‌تواند ره­گشای بخشی از چالش‌ها و نگرانی‌های سامانه سلامت روان باشد، از جمله مي­توان به مقاله­های «سلامت روانی- اجتماعی و راهکارهای بهبود آن» و «برخی از چالش‌های بهداشت روان و اعتياد در ايران» اشاره کرد که با ارايه گزارشی از روند موجود و نگراني­ها، به چاره­جويی پرداخته­اند و راهکارهايی برای برون‌رفت از وضعيت موجود بيان کرده­اند (نوربالا، 2011؛ صابری زفرقندی، 2011). روان‌پزشکی جامعه­نگر (اجتماعی) شايد يکی از مهم­ترين زمينه­های ناديده گرفته­شده روان‌پزشکی جامعه امروز ماست. در کشور ما روان­پزشکی به درمان در کلينيک و بيمارستان‌های دربسته به سبک 50 سال پيش منحصر شده است. چند گزارش از اقدامات ارزشمندی که در اين زمينه در سال­های اخير و با ابتکار بخش خصوصی و همکاری دلسوزان دانشگاهی انجام شده است، در اين شماره آمده است؛ «گشودن درها؛ مقايسه سامانه سلامت روان ايتاليا، اتريش و ايران»، «گزارش بازديد از يک خانه اسکان حمايتی بيماران رواني» ، «مروری بر برنامه‌های آموزش روان‌پزشکی جامعه­نگر» و «آموزش روان­پزشکی در بهداشت روان: گزارش يک تجربه» از آن جمله هستند (طاهرخانی، 2011؛ زارعی، احمدزاداصل و بوالهری، 2011؛ شريفی، 2011؛ قاسم­زاده، 2011). برنامه ادغام سلامت روان در خدمات بهداشتی اوليه هم به عنوان برنامه­ای با بيش از 20 سال سابقه در کشور مورد توجه قرار گرفته و شريعت و همکاران (2011) در مقاله­ای بررسي­های مربوط به آگاهی، نگرش و رضايت‌مندی مراجعان و کارکنان سامانه سلامت روان را به‌طور نظام­مند مرور کرده‌اند. برنامه­ريزان و مسئولان سلامت روان هم مانند ساير بخش‌ها در سال­های اخير به کاربرد رايانه و فن­آوري­های نو در گردآوری و تحليل گزارش­ها روی آورده­اند. دو مقاله «طراحی سامانه ثبت خودکشی در کشور» و «پراکندگی جغرافيايی نيروی انسانی در سامانه ارايه خدمات سلامت روان در سال 1386» از جمله اين تلاش‌هاست (حاجبی و همکاران، 2011؛ احمدزاداصل و همکاران، 2011). اعتياد جنبه ديگری است که تعدادی از مقاله­های اين ويژه‌نامه به آن پرداخته­اند. «بررسی کيفی نيازهای زنان برای درمان اعتياد» و «ارتباط اعتياد، تاب­آوری و مؤلفه­های هيجاني» از اين دست هستند (رحيمي­موقر، ملايري­خواه لنگرودی، دلبرپور احمدی، امين اسماعيلی، 2011؛ محمدی، آقاجانی، زهتاب­آور، 2011). اميدواريم اين ويژه‌نامه با پرداختن به برخی از مهم­ترين موضوع­ها و چالش­های بهداشت روان و اعتياد کشور و بررسی آنها از جنبه­های گوناگون و ارايه راهکارهايی برای برخورد با آنها، نقشی هر چند اندک در بهبود شرايط کشور داشته باشد و شايد که اين نشر سندی از تلاش خبرگان و آگاهان و گامی در راه رسيدن به اتفاق­نظر در تحليل وضع موجود و تلاش برای تأمين سلامت روان جامعه باشد.

Item Type: Article
Uncontrolled Keywords: چالش، سلامت روان، اعتياد، ايران،
Subjects: R Medicine > RC Internal medicine > RC0321 Neuroscience. Biological psychiatry. Neuropsychiatry
Divisions: Other Journals > Iranian Journal of Psychiatry and Clinical Psychology
Depositing User: سمیه باغبانی
Date Deposited: 15 Oct 2014 10:16
Last Modified: 15 Oct 2014 10:16
URI: http://eprints.bpums.ac.ir/id/eprint/1315

Actions (login required)

View Item View Item