نهال بهداشت روان به ثمر نمی‌رسد

خرازی ها, شهرام (2011) نهال بهداشت روان به ثمر نمی‌رسد. مجله روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران, 17 (2). pp. 161-162. ISSN 1735-4315

[img]
Preview
Text
ijpcp-v17n2p162-fa.pdf

Download (76kB) | Preview
Official URL: http://ijpcp.iums.ac.ir/browse.php?a_id=1356&sid=1...

Abstract

مودار تشکيلاتی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به احتمال زياد با هدف کوچک­سازی دولت دگرگون شد. در تشکيلات جديد، معاونت سلامت اين وزارت­خانه دوباره در الگوی ساختاری پيشين، يعنی دو معاونت بهداشت و درمان تعريف شد، با اين تفاوت که برخی از زير­مجموعه­های پيشين اين دو معاونت با تغيير نام در بخش­های گوناگون پراکنده و از پوشش معاونت اصلی خارج شدند. در جريان اين تغييرهای پرشتاب و چه بسا کارشناسی‌نشده‌ی سازمانی، متأسفانه دفتر سلامت روانی- اجتماعی و اعتياد استقلال خود را از دست داد. در سال­های اخير به­دليل اهميت و گسترش هشداربرانگيز مشکلاتی مانند نابساماني­های روانی و آسيب­های اجتماعی و اعتياد، دفتر سلامت روانی- اجتماعی به­صورت تشکيلاتی مستقل اداره مي­شد، ولی اکنون اين دفترِ مستقل از حالت مجموعه­ای رو به گسترش به زير­مجموعه­ای کوچک و حاشيه­ای تبديل شده است. البته برای نخستين بار نيست که به‌دليل سياست­گذاري­های نادرست با بازگشت به نقطه صفر مواجه مي­شويم! در شرايطی که سازمان بهداشت جهانی افسردگی را مهم‌ترين بيماری در چند سال آينده اعلام و ستاد مبارزه با مواد مخدر بر لزوم ايجاد ساختار سازمانی مجزا و مشخص در دانشگاه­های علوم­پزشکی سراسر کشور تأکيد کرده است، ازهم‌گسستگی دفتر سلامت روانِ وزارت بهداشت رويدادی پرسش­برانگيز و شگفت­آور است که به­هيچ­وجه با برنامه‌ريزي­های وزير و معاون پيشين اين وزارت­خانه در مورد فعاليت مستقل حوزه‌های سازمانی سلامت روان و پيشگيری و درمان سوء‌مصرف مواد هماهنگی ندارد. بديهی است پيامدهای منفی اين ناهماهنگي­ها در سطح فراگير، گريبان­گير دانشگاه­های علوم­پزشکی خواهد شد که گروه مستقل سلامت روانی- اجتماعی و اعتياد را راه‌اندازی کرده­اند. تغيير نمودار تشکيلاتی وزارت بهداشت بار ديگر بر پايبند نبودن ما به برنامه­ريزي­های درازمدت مهر تأييد می‌زند، که با تغيير يک مقام ارشد در يک سازمان، بيشتر برنامه­ها و حتی سمت­های اداری آن سازمان به­هم­ ريخته و از ابتدا بازتعريف مي­شود! اين تغيير نشان داد حرف و ادعای مسئولان و سياست­گذاران چقدر با عمل فاصله دارد. فعالان سلامت روان در سايه استقلالی که به­دست آورده بودند، با برنامه­ريزی و تلاش­های مستمر خويش کوشيدند تا اين نکته را جا بيندازند که اختلال­های روان­پزشکی به­ويژه افسردگی و اعتياد را نمي­توان مانند ديابت، افزايش فشارخون، هيپوتيروئيدی، فنيل­کتونوری و... تنها يک شاخه مهم از بيماري­های غيرواگير درنظر گرفت. تلاش آنها برای ضرورتی بود که احساس مي­شد: «تعريف دفتر جداگانه برای سلامت روانی و اجتماعی!» و برای جامه عمل پوشاندن به اين باور که «نمي­توان بخش سلامت روان را يک بخش وابسته، در حاشيه ديگر بيماري­ها و گروه‌های بهداشتی در نظر گرفت!» دفتر سلامت روانی- اجتماعی و اعتياد وزارت بهداشت در سايه استقلال نسبی و سپس کاملی که به­دست آورد، در دو سه سال اخير بسياری از موضوع­های به­حال خود رهاشده، دست‌ناخورده و ناپيموده (از جمله برنامه پيش‌گيری از خودکشی، تدوين قانون همه­جانبه سلامت روان، تأمين سلامت روان در بحران و بلايا، برقراری تعامل ميان دو سامانه سلامت روان و رسانه، آموزش برنامه مهارت­های زندگی و فرزندپروری، مقابله با کودک­آزاری، درمان اعتياد با متادون و...) را مورد توجه قرار داد. اداره سلامت اجتماعی را بنيان نهاد و فعال کرد؛ به مستندسازی تجربه­ها توجه کرد (مانند تدوين و انتشار راهنمای درمان بيماري­های روان­پزشکی بزرگسالان، قانون همه­جانبه سلامت روان، راهنمای بيان اخبار خودکشی در رسانه­ها، راهنمای تجويز شوک­درمانی و...)؛ شاخص­های جديد تعريف کرد؛ به ايده­های نو ميدان داد و زمينه ايده‌پردازی در گستره‌های گوناگون را فراهم آورد... ولی... از کف رفتن استقلال اين دفتر بسياری از فعالان حوزه‌های علوم روان­شناختی و رفتاری (روان‌پزشکان، روان‌شناسان، مددکاران اجتماعی و...) را نسبت به اجرايی شدن برنامه­های ازپيش تعريف­شده دلسرد کرد و زايمان جنين تراريخته سلامت روان را برای هزار و يکمين بار به عقب انداخت! جنين ناقص­الخلقه­ای که به­نظر نمي­رسد حتی با سزارين هم به­دنيا بيايد! به احتمال نزديک به يقين، سی سال، شصت سال و شايد صد سال ديگر هم وزير بهداشت هم­چنان از اهميت بهداشت روانی مردم سخن بگويد و بر ادغام برنامه‌های سلامت روان در سامانه سلامت تأکيد نمايد، ادغامی که نه اکنون و نه آن زمان اتفاق نخواهد افتاد!!!

Item Type: Article
Uncontrolled Keywords: نهال، بهداشت روان،
Subjects: R Medicine > RC Internal medicine > RC0321 Neuroscience. Biological psychiatry. Neuropsychiatry
Divisions: Other Journals > Iranian Journal of Psychiatry and Clinical Psychology
Depositing User: سمیه باغبانی
Date Deposited: 15 Oct 2014 12:48
Last Modified: 15 Oct 2014 12:48
URI: http://eprints.bpums.ac.ir/id/eprint/1336

Actions (login required)

View Item View Item