طراحی پرسشنامه ارزيابی خستگی ذهنی برای رانندگان اتوبوس درون‌شهری

ارقامی, شيرازه and مرادی, مريم and حبيبی, فاطمه (2015) طراحی پرسشنامه ارزيابی خستگی ذهنی برای رانندگان اتوبوس درون‌شهری. فصلنامه تخصصی انجمن ارگونومی و مهندسی عوامل انسانی ایران, 3 (3). pp. 30-37. ISSN ۲۳۴۵-۵۳۶۵

[img]
Preview
Text
iehfsj-v3n3p30-fa.pdf

Download (547kB) | Preview
Official URL: http://journal.iehfs.ir/browse.php?a_id=211&sid=1&...

Abstract

مقدمه: خستگی رانندگان عاملی مؤثر بر بروز حوادث ترافيکی است. در اکثر جوامع، آمدوشد گروه چشمگيری از افراد با استفاده از اتوبوس‌های درون‌شهری صورت می‌گيرد؛ بنابراين خستگی رانندگان اين اتوبوس‌ها نه‌تنها می‌تواند موجب فرسودگی شغلی آنها شود، بلکه ممکن است با تأثير بر بروز حادثه افراد عادی جامعه را در معرض خطر قرار دهد. تاکنون روش‌هايی گوناگون برای سنجش خستگی ذهنی مطرح شده است. کاربرد پرسشنامه، نسبت به ديگر روش‌ها سريع‌تر بوده و دسترسی به آن در محيط اجرايی آسان‌تر است. هدف اين مطالعه طراحی پرسشنامه خستگی ذهنی برای رانندگان اتوبوس درون‌شهری است. مواد و روش­ها: برای اجرای مطالعه، ابتدا با استفاده از معيارهای پژوهش کيفی (مصاحبه با پرسش‌های نيمه ساختاريافته و پرسش‌های جستجوگر؛ و نيز توجه به دستيابی به اشباع داده‌ها) با رانندگان اتوبوس‌های درون‌شهری مصاحبه شد تا ويژگی‌های خستگی ذهنی در اين شغل از زبان خود آنها مشخص گردد. پس از مصاحبه با ۳۰ نفر، داده‌ها به اشباع رسيد و نمونه‌گيری متوقف شد. آناليز مصاحبه‌ها موجب دستيابی به درون‌مايه‌ها (themes) شد که با جمع‌بندی آنها فهرست اوليه‌ای از گويه‌ها (items) به دست آمد. سپس، ويژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه با بهره‌گيری از معيارهای روايی محتوا و همسانی درونی مورد بررسی قرارگرفت. روايی محتوا بر اساس رويه لوشی انجام شد. بر پايه اين رويه، گويه‌هايی که شاخص CVR آنها حداقل ۹۹/۰ و شاخص CVI آنها حداقل ۷۵/۰ به دست آيد، از نظر روايی محتوا پذيرفتنی‌اند. برای تعيين سازگاری درونی، پرسشنامه نهايی توسط ۲۰۰ نفر تکميل شد و داده‌ها در نرم‌افزار SPSS۱۶ برای تعيين ميزان پايايی (آلفای کرونباخ) با معيار پذيرش ۷/۰ آناليز شد. يافته‌ها: در مصاحبه با ۳۰ تن از رانندگان، فهرست اوليه‌ای با ۲۶ گويه تهيه شد. در اين ميان، مقدار شاخص CVR‌ در نُه گويه کمتر از ۹۹/۰ بود که موجب حذف آن‌ها گرديد و گويه‌های پرسشنامه به ۱۷ مورد رسيد. گويه‌ها همگی از سادگی، وضوح و ارتباط کافی (۷۵/۰CVI=) برخوردار بودند. ميزان آلفای کرونباخ ۸۷/۰ به دست آمد و نشان داد که پرسشنامه نهايی از پايايی درونی برخوردار می‌باشد. نتيجه‌گيری: می‌توان از اين پرسشنامه که از نظر روايی و پايايی تأييد شده، برای ارزيابی خستگی رانندگان اتوبوس درون‌شهری استفاده کرد.

Item Type: Article
Uncontrolled Keywords: خستگی ذهنی، رانندگان اتوبوس درون‌شهری، پرسشنامه،
Subjects: R Medicine > RZ Other systems of medicine
Divisions: Other Journals > Journal of Ergonomics
Depositing User: سمیه باغبانی
Date Deposited: 11 Jan 2016 11:41
Last Modified: 11 Jan 2016 11:41
URI: http://eprints.bpums.ac.ir/id/eprint/4494

Actions (login required)

View Item View Item